# Песня пра цудоўную выспу Туле

Павел Шыдэл

Павел Шыдэл

(Paweł Szydeł)

Песня пра цудоўную выспу Туле

Вершы

Песня пра цудоўную выспу Туле

(Pieśń o wspaniałej wyspie Thule)

шмат хто казаў і ў песнях спяваў што ў краі

Акіяну Заходняга недзе за выспамі да якіх не даплыў

шчэ ніводзін гандлёвы рыбацкі ні нават вайсковы

карабель там ляжыць жаданая Туле край дзе кожны шчаслівы

а ў рэках цякуць мёд і віно

але нават там сяляне з азызлымі тварамі і шырокімі як

вароты стадолы плячыма йдуць пасля сонца ўзыходу

у поле каб да сёмага поту араць непакорлівую зямлю

кідаючы ў яе зерне а потым доўга і цярпліва ўзносіць

малітвы сваім капрызлівым боствам і чакаць багатага

ураджаю якога ім не хапае ніколі да наступнага

жніва

рыбакі падобныя да тых што з Пернамбука Бангладэш або

з Эгейскага мора ў сваіх маленькіх чаўнах

штодня выплываюць на ловы каб надвячоркам

з пахілымі галовамі зашываць і сушыць старыя

зношаныя сеткі якія магчыма заўтра напоўняцца да краёў

паважнымі палтусам камбалай і траскою

пастухі адганяючы зграі ваўкоў згаладнелых вядуць

статкі худыя што ўсё бляюць далей і далей ад загонаў

туды дзе трава шчэ не высахла аж на іншы суворы

бок стромых гор

нават купцы якім кожны зайздросціць раз-пораз

рабаўнікоў сустракаюць і ледзьве жыццё захаваўшы

страчваюць цэлы прыбытак

і толькі ўвечары часам бывае ўсе запрашаюць на танцы

баб сваіх тоўстых і потных вялікіх як боханы хлеба

цвёрдымі лапамі іх за шырокія сцёгны хапаюць і п’яныя ў рытме

віруюць потым з галовамі бы ў тумане да хатаў вяртаюцца страшных

партыю новых пысаў пладзіць як мага хутчэй як мага непрыкметней

каб выжыць

і адзін толькі дурань вясковы без пэўных заняткаў

такіх каб жыццё мела сэнс хаця б нейкі сядзіць і складае новую песню

пра Туле пра выспу цудоўную дзе кожны шчаслівы і ў рэках цякуць

мёд і віно


Вершы

(Wierzę)

Айцу

Ты зусім не глядзіш

на нас

з Гары

вершаў якія нам даў ты прыходзіш

да мяне

а я заняты —

грувашчу прадметы

і словы

я рэдка маю час

на шчырыя размовы

тады ты сядаеш

на край стала

і сваёй маленькаю голкай

цыруеш мой залатаны

лёс

здымаеш з нас

меркі

маркоцішся

што новы дзень не будзе добра сядзець

часам уначы

мяне будзіць Твой стары

Зінгер

і тады я размаўляю

з духамі

з Табой


***

(w osiemdiesiątym pierwszym)

у восемдзесят першым

незадоўга да выпускнога

вуліцамі нашага мястэчка зноў ехалі танкі

з тае пары

апроч

вечна дэфіцытнай каўбасы

цукру ботаў

і яшчэ некалькіх падставовых рэчаў

да чаго мы былі ўжо прызвычаеныя

не было таксама лекцый

спатканняў з прыяцелямі

суботніх вестэрнаў

зноў

зрабіўся прыдатным бацькаў стары прымач

гэта дзякуючы яму

белай алейнай фарбай

я напісаў на сцяне

свой першы лозунг

пратэсту


***

(Marek grał na kościelnych dzwonach)

Марэк граў на касцельных званах

найпрыгажэйшыя мелодыі

Бог

які пашкадаваў яму іншых талентаў

неўзабаве зарыентаваўся

і даў Марэку апантанасць

ды вялікія біцэпсы

каб пацягаўшы за вяроўку

ён мог быць шчаслівым

па волі Нячыстага

Марэка замяніла

электрычнасць

і званы

цяпер без душы

пераклад з польскай — Альгерд Бахарэвіч